Centrum Kształcenia Liderów i Wychowawców im. Pedro Arrupe w Gdyni
 
"Dla tego jednego jest wszystko inne"
(zajęcia zainspirowane opowiadaniem laureatki literackiej Nagrody Nobla – Doris Lessing)
Cel zajęć:
Refleksja nad sensem ludzkiego życia po przeczytaniu opowiadania Doris Lessing, „Pokój nr 19” (Doris Lessing, Pokój nr 19, PIW, Warszawa 1966, s. 81-133).
Adresaci:
Uczniowie klas licealnych, młodzi ludzie przygotowujący się do zawarcia Sakramentu Małżeństwa, wychowawcy.
Materiały:
1/ Kartki wielkości kart do gry z wypisanymi na nich hasłami: szczęśliwe dzieci, interesująca praca, wzajemna miłość, odpoczynek, samotność, rozrywka, nauka, sława, władza, twórczość, podróże, sport, seks, służba potrzebującym, sukces zawodowy.
2/ Plansza z diagramem w kształcie piramidy z pięcioma białymi polami wielkości kartek ułożonymi w ten sposób, że na szczycie piramidy znajduje się jedno pole, w połowie piramidy – dwa pola obok siebie, a u jej podstawy trzy równolegle ułożone pola.
Przebieg zajęć:
1/ Nauczyciel przypomina fabułę opowiadania. Przywołuje cytaty, w których Autorka stara się odpowiedzieć na pytanie, co może być ośrodkiem życia i celem istnienia Zuzanny, mającej kochającego męża i czwórkę dzieci; "czy istniało coś, o czym którekolwiek mogłoby powiedzieć: Dla tego jednego jest wszystko inne?" (s. 84).
Dzieci: „Ależ nie mogą być ośrodkiem życia i celem istnienia. Mogą być bardzo rozkoszne, interesujące, mogą przynosić zadowolenie, ale nie można żyć wyłącznie nimi” (s. 84).
Praca: Mateusz „pracę miał ciekawą, ale nie aż tak, by robić z niej cel życia. Chlubił się dobrym wywiązywaniem ze swoich obowiązków, ale trudno wymagać, aby był dumny z gazety, dla której pracował: gazeta, którą czytał, jego gazeta, nie była tą, dla której pracował” (s. 84-85).
Wzajemna miłość: „Zuzanna i Mateusz, chwilami tak myśleli, patrząc z niedowierzaniem na rzecz, którą stworzyli: małżeństwo, dzieci, dom, ogród, służbę, przyjaciół, samochody… że to wszystko, ta jedność zaistniała, powstała z niczego, bo Zuzanna kochała Mateusza a Mateusz kochał Zuzannę. Nadzwyczajne. A więc to było tym ośrodkiem, źródłem” (s. 85).
Dla Doris Lessing małżeństwo to „łódeczka z bezradnymi ludźmi na burzliwym morzu” (s. 86), ale także „burze wewnętrzne i ruchome piaski” (s. 86), pustka i wyjałowienie. Zanim przedstawi losy Zuzanny stwierdza, że „dwoje ludzi, choćby najstaranniej dobranych, nie może być dla siebie wszystkim” (s. 86).
2/ Następnie nauczyciel zadanie uczniom pytania do dyskusji:
3/ Po dyskusji dzieli uczniów na czteroosobowe grupy i rozdaje im kartki z wypisanymi hasłami (po kilkanaście różnych kartek dla każdej grupy) oraz po planszy z diagramem na grupę.
4/ Potem wydaje polecenie, aby każda grupa wybrała sześć haseł, które według nich mogą uczynić człowieka szczęśliwym. Wybrane hasła uczniowie umieszczają na diagramie piramidy z pięcioma polami (jak wskazano powyżej). Niech każda grupa zastanowi się, jaki dodatkowy warunek musi być spełniony, aby wybrane elementy zapewniły człowiekowi szczęście.
5/ Zajęcia kończą wypowiedzi przedstawicieli poszczególnych grup podsumowane przez nauczyciela.
Podsumowanie nauczyciela:
Poświęcenie się służbie potrzebującym, zawodowy sukces, uznanie, życie pełne przygód, wzajemna miłość, dwoje ludzi, choćby najstaranniej dobranych, nie może być dla siebie wszystkim. Sens ludzkiemu życiu nadaje…  (Nauczycielu! Wychowawco! Katecheto! Zanim rozpoczniesz proponowane przeze mnie zajęcia, sam dokończ to rozpoczęte zdanie).
Wojciech Żmudziński SJ